Vergulden

Vergulden met bladgoud geeft een voorwerp een warme glans die eeuwen meegaat. Bij Schitterend in Diemen laat u met de hand vergulden wat u maar wilt: een torenhaan, een bootnaam, een gevelsteen, een lijst of een raam. Elk stuk wordt gemaakt met echt goud en met de techniek die precies bij het object past.

Op deze pagina leest u wat vergulden is, welke verguldtechnieken er zijn en waarvoor u ze kunt inzetten, binnen en buiten. U leest ook iets over de geschiedenis van het vak en over restauratie. Onder de tekst vindt u alle toepassingen met een eigen pagina.

Wat is vergulden met bladgoud?

Vergulden is het aanbrengen van een flinterdun laagje goud op een ondergrond als hout, metaal, steen, pleister of glas. Dat goud is geslagen tot bladgoud: blaadjes die zo dun zijn dat ze bij een zuchtje wind wegwaaien. Daarom vraagt vergulden om een vaste hand en veel geduld.

Echt bladgoud of schlagmetaal?

Echt bladgoud bestaat voor het grootste deel uit puur goud. Het verkleurt niet en blijft ook buiten mooi. Schlagmetaal lijkt er op het eerste gezicht op, maar is een legering van koper en zink. Het is goedkoper, maar oxideert en verkleurt als het niet goed wordt beschermd. Voor werk dat lang moet meegaan, zeker buiten, adviseren wij altijd echt goud.

De verguldtechnieken uitgelegd

Er is niet één manier van vergulden. De keuze hangt af van de ondergrond, de plek en het effect dat u zoekt. Erik Winkler beheerst deze vier technieken:

• Polimentvergulden (watervergulden). Op een krijtgrond komt een laagje fijne klei, het poliment. Dat wordt bevochtigd, waarna het bladgoud erop wordt gelegd. Daarna wordt het goud gepolijst met een agaatsteen tot een diepe spiegelglans. Deze techniek is de mooiste die er is, maar alleen geschikt voor binnen.
• Mixtionvergulden (olievergulden). Hier hecht het goud op een kleeflaag op oliebasis. Het resultaat heeft een zachte glans en is zeer duurzaam. Daarom is dit de techniek voor buitenwerk, zoals torenhaantjes, hekwerken en gevelstenen.
• Acrylvergulden. Een kleeflaag op waterbasis die snel werkt. Geschikt voor decoratief werk binnen en voor bijzondere ondergronden zoals textiel.
• Achterglasvergulden. Het bladgoud wordt met gelatine op de achterkant van het glas gelegd. U kijkt dus door het glas naar het goud, wat een spiegelende glans en een bijzondere diepte geeft.

Een korte geschiedenis van het vergulden

Mensen vergulden al duizenden jaren. In het oude Egypte werden doodskisten, meubels en beelden met goud bekleed, als teken van eeuwigheid. In de middeleeuwen schitterden altaarstukken en iconen tegen een achtergrond van gepolijst bladgoud, gemaakt met de polimenttechniek die wij nog steeds gebruiken.

In de barok werden hele kerkinterieurs, altaren en lijsten verguld. En in de Nederlandse Gouden Eeuw zag u bladgoud terug in lijsten en in de rijk versierde gevels van grachtenpanden. Veel van dat werk is er nog. Het laat zien hoe lang goed vergulden meegaat.

Toepassingen van vergulden, binnen en buiten

Bladgoud past op bijna elk materiaal. Elke toepassing heeft een eigen pagina met uitleg en foto's.

Buiten

• Torenhaantjes en kruisen vergulden, zodat ze weer stralen boven de stad.
• Boten en schepen vergulden, van een bootnaam tot ornamenten op een klassiek jacht.
• Gevelstenen en wapenschilden in de oorspronkelijke kleuren en goud.
• Smeedijzeren hekwerken met vergulde punten en ornamenten.
• Uithangborden die uw winkel of bedrijf een klassieke uitstraling geven.

Binnen

• Glas vergulden: namen en logo's achter glas op ramen, etalages en spiegels.
• Keukenspatwanden van glas met bladgoud.
• Huwelijksschilderingen achter glas, naar historisch voorbeeld.
• Meubels en lijsten.
• Pleister- en stucwerk, zoals plafondrozetten en lijstwerk.
• Textiel met bladgoud.

Restauratie van verguldwerk

Bladgoud dat sleets is geworden, kan worden hersteld. Daarbij staat respect voor het origineel voorop. We onderzoeken eerst welke techniek destijds is gebruikt en hoeveel van het oude goud nog over is. Waar het kan, behouden we het origineel en vullen we alleen aan wat ontbreekt.

Zo restaureerde en verguldde Schitterend een antieke zonnewijzer en werden in Wassenaar een huisnaam en ornamenten opnieuw verguld. Meer leest u op de pagina over restauratie en vergulden.

Waarom vergulden met bladgoud bij Schitterend?

• Erik Winkler is lid van het Verguldersgilde. Hij is ook kunsthistoricus, met kennis van stijlen en periodes.
• Hij volgde opleidingen in onder meer Canada, de VS, Groot-Brittannië, Duitsland en Tsjechië.
• In 2020 won Schitterend goud bij de internationale Fespa Awards.
• Alle vier de verguldtechnieken onder één dak, zodat altijd de juiste techniek wordt gekozen.

Projecten zijn onder meer een verguld etalageraam voor Starbucks Amsterdam, een verguld raam voor de Universiteit Leiden, vergulde doosletters voor Marks & Spencer en een plafond met 900 bladgouden sterren in een vrijmetselaarsloge. Lees meer over Erik als erkend vergulder.

Iets laten vergulden?

Heeft u een object dat weer moet stralen, of een idee voor iets nieuws? Stuur gerust een foto of schets mee. Neem contact op voor persoonlijk advies over de juiste techniek en een prijsopgave op maat.